Motorloc 25

Deze locomotief, een MB3S, is in 1969 gebouwd door Orenstein & Koppel in haar fabriek in Dortmund-Dorstfelden. Het is, zeker qua uiterlijk, de jongste en modernste smalspoorlocomotief in onze collectie.
De loc werd in 1966 via Orenstein & Koppel Amsterdam geleverd aan het baksteenconcern van Terwindt & Arntz in Lobith. Waarschijnlijk deed ze daar dienst op de Steenfabrieken Tengnagelwaard I en/of II. In 1975 verhuisde ze naar Steenfabriek Ariëns Meijnerswijk in Arnhem. Na de sluiting van deze fabriek in 1985 kwamen de vijf motorlocomotieven, nu onze locs 21 – 25, bij ons terecht.
Veel plezier beleefde men in Arnhem niet aan de locomotief. Reeds spoedig raakte zij mechanisch zwaar beschadigd. Waarschijnlijk als gevolg van een bedieningsfout in een poging een ongeval te voorkomen. De locomotief had oorspronkelijk een viercilinder Deutz-motor van het type A4L514, die gekoppeld was aan een automatische versnellingsbak van Voith. Die versnellingsbak heeft het ongeluk niet overleefd. De zo goed als nieuwe motor is daarna overgeplaatst in een Diema DS60/1, nu onze loc 24.
Nadat de loc bij ons binnenkwam, is begonnen aan de restauratie. Onderstel en plaatwerk zijn hersteld en fris in de lak gezet. Ook is de machine voorzien van een 42 pk motor van Daimler Benz en een Voith-versnellingsbak. Bij proefritten bleek de locomotief wel hoge snelheden te halen, maar nauwelijks over trekkracht te beschikken. We overwegen om de oorspronkelijk Deutz-motor terug te bouwen.

Vanaf circa 1965 bood O&K de MB2S, MB3S, MB4S, MB5S aan. Daarbij staat de M voor motorlocomotief, de B voor de asvolgorde (een twee-asser), het cijfer voor het vermogen in eenheden van ongeveer 25 pk en de S voor smalspoor. De techniek verschilde sterk van de voorgaande O&K-modellen. De motoren werden niet meer zelf gebouwd, maar betrokken van Deutz. Ook hadden de locs geen mechanische versnellingsbakken meer, maar was de transmissie hydraulisch. Kettingen waren vervangen door cardanassen en de asophanging werd verzorgd door binnenliggende Megi-veerelementen (metaal-gummi), waardoor de frameplaten een glad aanzien kregen.
Er zullen er niet heel veel van zijn gebouwd. Zeker in Nederland wordt in deze periode nog nauwelijks nieuw materieel besteld. Onze locomotief is wereldwijd dan ook de enige uit deze serie die bewaard is gebleven.

Benno Orenstein en Arthur Koppel richten op 1 april 1876 in Berlijn Orenstein & Koppel op. Men begint als machinefabriek, maar specialiseert zich al snel in de bouw van locomotieven en wagons. Daarnaast onderhoudt Arthur Koppel een eigen handelsfirma, die ook in smalspoormaterieel en -materiaal van andere bouwers handelt.
In 1912 neemt men de firma Gerlach & König in Nordhausen over, die is Opslaangespecialiseerd in het bouwen van locomotieven met verbrandingsmotoren (petroleum, benzine en diesel). Een strategische overname, waardoor O&K in één klap beschikt over de technologie van verbrandingsmotoren. Voordien richtte men zich uitsluitend op stoomtractie.
De Tweede Wereldoorlog is van grote invloed op het concern. De laatste locomotieven worden in 1944 geleverd. Dat zijn overigens geen smalspoorlocomotieven meer, maar normaalsporige eenheidslocs van de serie 50 en 52. Na de oorlog liggen de fabrieken in Berlijn-Drewitz (stoomlocs) en Nordhausen (motorlocomotieven) in de DDR. Vanaf 1950 bouwt O&K weer diesellocomotieven, maar nu in de fabriek in Dortmund-Dorstfeld in West-Duitsland. In 1981 verlaat daar de laatste locomotief de fabriek en eindigt na bijna 90 jaar de locomotiefbouw bij O&K.

Technische gegevens
Fabrikant: Orenstein & Koppel, Dortmund-Dorstfelden (D)
Fabrieksnummer: 26541
Bouwjaar: 1966
Type: MB3S
Motor: Daimler Benz, viercilinder, viertakt, watergekoelde dieselmotor
Vermogen: 42 pk
Spoorwijdte: 700 mm
Lengte over de buffers: 3400 mm
Grootste breedte: 1300 mm
Maximale hoogte: 2100 mm
Gewicht dienstvaardig: 8000 kg
Maximum snelheid: 20 km/h
Huidige staat: niet rijvaardig
Nationaal Register voor Mobiel Erfgoed: A-status

Please wait while flipbook is loading. For more related info, FAQs and issues please refer to DearFlip WordPress Flipbook Plugin Help documentation.